اين روزها نام روستاي «فردو» به دليل اين که براي تاسيسات جديد هسته اي کشورمان در حوالي قم انتخاب شده است، در صدر اخبار جهاني به ويژه خبرگزاري ها قرار دارد، به طوري که شايد بتوان گفت فردو، روستايي است که يک شبه جهاني شد.

«فردو» طي روزهاي اخير به يکي از پرجستجوترين کلمات در سرويس ها و موتورهاي جستجوگر شبکه جهاني اينترنت تبديل شده و افکار عمومي به دنبال  آشنايي با اين منطقه است.اما انگيزه مسئولان کشور از انتخاب اين نام براي تاسيسات جديد هسته اي به اين مسئله باز مي گردد، روستايي که بيشترين تعداد شهيد را در ميان روستاهاي سراسر کشور به نسبت جمعيت خود در طول جنگ تحميلي تقديم ملت ايران کرده است.«فردو» با تقديم ۱۵۱ شهيد، پرافتخارترين روستا از اين حيث است و نامگذاري اين سايت جديد هسته اي نيز به همين دليل بوده است تا افتخارآفريني مردم دلاور اين خطه و ايثارگري شهداي بزرگوار آن پاس داشته شود.

اين روستاي صعب العبور و کوچک از توابع بخش «کهک» شهرستان قم است و در ۱۵ کيلومتري جنوب شرقي کهک و ۴۷ کيلومتري جنوب شهر قم قرار دارد و از جنوب غربي به کوه چال، از جنوب شرقي به کوه عبدالوهاب و از شرق به کوه سلطان سعيد شاه محدود مي شود.فردو در محدوده کوهستاني جنوب شرقي کهک استقرار يافته و ارتفاع آن از سطح دريا در حدود ۲۰۷۰ متر است و اقليمي معتدل و کوهستاني دارد. آب و هواي آن در بهار و تابستان خنک و مطبوع و در زمستان سرد و خشک است. رودخانه فصلي فردو در شرق روستا جريان دارد.

اين روستا، پيشينه تاريخي طولاني دارد. بناي امامزاده بسوره (باوره) در حوالي روستا و هم چنين امامزاده اي در داخل روستا قدمت اين روستاي کوهستاني را نشان مي دهند. قدمت اين زيارتگاه ها به دوره صفوي مي رسد.مردم روستاي فردو به زبان فارسي و با لهجه محلي سخن مي گويند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند.الگوي معيشت و سکونت براساس نتايج سرشماري سال ۱۳۷۵ روستاي فردو در حدود ۱۱۱۳ نفر جمعيت داشته که در سال ۱۳۸۵ به ۹۳۸ نفر کاهش يافته است و بالاترين رقم مهاجرت اهالي آن به علت ادامه تحصيل فرزندانشان است.درآمد اکثر مردم روستاي فردو از فعاليت هاي زراعي و دامداري تامين مي شود. گروهي از مردم روستا در امور خدماتي و توليد صنايع دستي اشتغال دارند. در روستاي فردو، پرورش زنبور عسل نيز رواج دارد.باغداري در روستا رونق دارد و انواع ميوه ها مانند گردو، فندق، گيلاس، بادام، هلو و سيب از محصولات باغي آن است. مراتع سرسبز و حاصلخيز اطراف اين روستا رونق دامداري را موجب شده و انواع لبنيات در آن فرآوري مي شود. زنان روستاي فردو در کنار فعاليت هاي زراعي و دامداري به بافت انواع قالي، زيلو و گليم مي پردازند.کوه برف انبار در فاصله ۱۲ کيلومتري روستا قرار دارد و با چشم اندازهاي بسيار زيبا گردشگران طبيعت دوست را به سوي خود جذب مي کند. سطوح کوه در فصل زمستان از برف يکپارچه سفيدپوش مي شود و جلوه اي بسيار تماشايي مي يابد. فردو برگرفته از کلمه فردوس به معني بهشت است.در فاصله ۱۰ تا ۱۲ کيلومتري اطراف روستا رودخانه پرآبي جريان دارد که حواشي آن زيستگاه پرندگان و جانوران گوناگوني است. سواحل رودخانه در فصول بهار و تابستان بسيار سرسبز است و محلي مناسب براي گشت و گذار و تفرج گردشگران به شمار مي رود.گفته مي شود عمليات احداث تاسيسات جديد غني سازي اورانيوم ايران چند سال قبل در اين روستا آغاز شد.اين سايت، فضاي کافي براي استقرار حدود ۳ هزار سانتريفيوژ غني سازي اورانيوم را دارد که مي تواند براي توليد اورانيوم غني شده مورد نياز براي تهيه سوخت نيروگاه هاي هسته اي مورد استفاده قرار گيرد. اين تعداد سانتريفيوژ بسيار کمتر از ده ها هزار سانتريفيوژ لازم براي توليد مقادير صنعتي اورانيوم غني شده در سطوح پايين است که براي نيروگاه هاي هسته اي مورد نياز مي باشد بر همين اساس، بيشتر بخش هاي زير ساختي اين تاسيسات جديد غني سازي تکميل شده است. با اين حال، هيچ سانتريفيوژي در اين مرکز نصب يا راه اندازي نشده و هيچ مواد هسته اي نيز داخل آن نشده است.آژانس بين المللي انرژي اتمي ۲۱ سپتامبر نامه اي از ايران دريافت کرد که در آن اعلام شده بود در اين تاسيسات نيز مانند تاسيسات نطنز، اورانيوم تنها تا ۵ درصد غني سازي خواهد شد که اين ميزان براي تامين سوخت هسته اي مناسب است.نماينده ايران در آژانس  بين المللي انرژي اتمي گفته است بازرسان آژانس سوم آبان ماه سال جاري مي توانند از اين تاسيسات بازديد کنند.اين مجتمع بزرگ هسته اي در دل کوه ها احداث شده و آن طور که اعلام شده، «فردو» به گونه اي ساخته شده است که در برابر هر گونه حمله موشکي و هوايي مقاوم است.